Ayıplı mal, satıcı ile tüketici arasında kararlaştırılmış olan örnek ya da modele aykırı olan ürün ya da objektif standartlara aykırı olan ürün bizim için ayıplı üründür.
Ayıplı mal ikiye ayrılıyor;
Açık ayıp tüketici ürünü aldığı zaman direk gözle görülebilecek bir ayıp varsa bu açık ayıptır. Gizli ayıp dediğimiz de ürünü tüketici aldıktan sonra eve gider, sonrasında fark eder ya da belirli bir süre kullanımdan sonra ortaya çıkan ayıp, gizli ayıptır.
Ayıplı mal karşısında kanunda tüketiciye seçimlik haklar sunulmuştur. Bu seçimlik haklar:
Tüketici bu durumlarda seçimlik haklardan hangisini istediğine karar verip bunu satıcıya bildirecek ve satıcı da bu seçimlik haklardan hangisini seçtiyseniz tüketicinin bu seçimlik hakkına uymak zorunda kalacaktır.
Tüketici Seçimlik haklarını kullanabilmeleri konusunda bir süre var mı?
Kanun gereği seçimlik haklar tüketici kullanmak için 2 yıllık bir süresi vardır. Bu 2 yıl içerisinde seçimlik haklarını kullanabilir. Eğer bu seçilme hakkını kullanacağı ürün bir konut ise ya da tatil yeri olarak satın almış olduğu hizmete bağlı olarak bir taşınmaz ise 5 yıldır. Yine şöyle de bir istisnası var bu sürenin, onu da belirtmek gerekiyor. Eğer bu ayıp satıcı tarafından kasti olarak yapılmış bir ayıp ise, yani bu ayıp satıcı tarafından kasten konulmuş bir ayıp ise burada zaman aşımı süresi uygulanmadan tüketici istediği zaman bu seçimlik haklarını kullanabiliyor.
Ayıplı mal karşısında ayıbı ispat etmek kimin sorumluluğunda? Ürünü aldıktan sonra eğer 6 ay içerisinde bir ayıp meydana gelirse ya da bir ayıp 6 ay içerisinde fark edilirse bu ayıp satıcının tüketiciye malı teslim ettiği anda varmış gibi varsayılıyor. Bu sebeple de buradaki ispat tamamıyla satıcı da olmuş oluyor. Diğer türlü eğer 6 ay geçtikten sonra bir ayıp ortaya çıkarsa buradaki ispat yükümlülüğü de maalesef ki tüketici de oluyor.
Tüketicinin seçimlik haklarını kullanmasına izin vermeyen satıcı karşısında tüketici ne yapabilir?
Eğer tüketici seçimlik haklarına uygulamada satıcı yanaşmıyor ise seçimlik aklına kullanmasına kesinlikle izin vermiyorsa burada tüketicinin yapacak olduğu şey hukuki sürece başvurmaktır. Tüketici e- devlet üzerinden ya da kendisine en yakın Tüketici Hakem Heyetinden başvurusunu yapabilir. yada tüketici mahkemesine başvurabilir.
Peki buradaki ayrım neye göre belirleniyor? Kim hakem heyetine başvurabiliyor? Kimler mahkemeye başvurabiliyor?
Buradaki ayrımı parasal sınır belirliyor. Her yıl yayınlanan bir parasal sınır var. Tüketici hakem heyetine başvurmak için 2023 itibariyle 66 bin lira. Alt sınırı 66 binin altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyeti yetkili. 66 binin üzerine çıkan uyuşmazlıklar içinse tüketici mahkemesi yetkili. Tabii burada da tüketici mahkemesine başvurmak için kanunun öngördüğü son düzenlemeler gereği arabuluculuk süreci var. Burada tüketici öncelikli olarak arabulucuya başvuruyor. Arabulucu da çözemez ise tüketici mahkemesine başvurarak bu süreçte haklarını kullanmaya devam edebilir.
Karar çıktıktan sonra satıcı karara uymuyorsa tüketici nasıl bir yol izlemeli?
Karar kesinleştikten sonra satıcı eğer bu karar da uymuyorsa, tüketicinin burada yapacağı şey kesinleşen her mahkeme kararı gibi bu kararı icraya koyup icrasını sağlayabilir, haciz işlemler yapabilir. Yani artık bu süreçten sonrası tüketici için zaten daha kolay olacaktır ve bu şekilde alacağını tahsil edebilecektir.
Yorumlar
Yorum Yaz